Masa oyunları, dijital oyunlara kıyasla farklı dinamiklere sahip olsa da oyuncuların motivasyonları açısından benzer unsurlar taşır. Oyunlaştırma ve motivasyon teorileri üzerine yapılan çalışmalarda, özellikle Nick Yee ve Nicolas Ducheneaut tarafından kurulan *Quantic Foundry‘nin geliştirdiği Gamer Motivation Model dikkat çekmektedir. Bu model, oyuncuların motivasyonlarını 12 farklı kategoriye ayırarak, oyun deneyimlerini daha derinlemesine anlamayı amaçlamaktadır. Burada masa oyunlarının bu motivasyonlarla nasıl örtüştüğünü ele alacağız.
Başarı Odaklı Motivasyonlar (Achievement Motivations)
Masa oyunlarında oyuncular, beceri geliştirme ve oyun içi hedeflere ulaşma yoluyla başarı duygusunu deneyimler.
1.Rekabet (Competition): Oyuncular diğerlerine üstünlük sağlamak, rakiplerini yenmek ister. Stratejik ve rekabetçi masa oyunları bu motivasyona karşılık gelir.
2.Ustalık (Skill Mastery): Oyuncular karmaşık oyun mekaniklerinde ustalaşmak, reflekslerini geliştirmek ve zorlu görevleri tamamlamak ister. Kuralların derinliği ve stratejik düşünme gerektiren oyunlar bu ihtiyacı karşılar.
3.İlerleme (Progression): Oyuncular, oyunda bir gelişim süreci yaşamak ister, oyun içinde seviye atlamak, yeni yetenekler kazanmak ister. Hikâye ilerledikçe bağlı görevlerden oluşan bir sistem sunar ve her oyun oturumu, önceki oyunların sonuçlarından etkilenir, böylece oyuncuların kararları kalıcı sonuçlar doğurur.
Sosyal Motivasyonlar (Social Motivations)
Masa oyunlarının en büyük avantajlarından biri, yüz yüze etkileşimi teşvik etmesi. Oyuncuların başkalarıyla etkileşime girme, takım çalışması yapma ve sosyal bağlar kurma fırsatı yaratır.
4.Sosyalleşme (Socializing): Oyuncular birlikte vakit geçirmek ve sohbet etmek ister. Eğlenceli ve parti oyunları bu motivasyona uygundur.
5.Takım Çalışması (Collaboration): Oyuncular birlikte çalışarak ortak hedeflere ulaşmak ister. İş birliğine dayalı oyunlar yardımlaşmayı önemser.
6.Rol Yapma (Role-Playing): Oyuncular bir karakteri canlandırarak oyuna dahil olmak ister. Rol yapma oyunları (RPG) bu motivasyonu destekler. Oyuncular kendi karakterlerini yaratmayı, hikâyeler içinde kendilerini ifade etmeyi ister.
Kaçış Motivasyonları (Immersion Motivations)
Bu motivasyonlar, oyuncuların oyun dünyasına dalmasını ve gerçek dünyadan uzaklaşmasını sağlar, keşif yapma ve hikâyelere kapılma isteklerini ele alır.
7.Fantazi (Fantasy): Oyuncular, farklı dünyalara girerek büyülü deneyimler yaşamak ister. Tematik ve hikâye ağırlıklı oyunlar bu motivasyonu besler.
8.Keşif (Discovery): Oyuncular oyun dünyasında yeni unsurlar keşfetmekten keyif alır. Harita tabanlı keşif oyunları bu ihtiyaca uygundur.
9.Hikâye (Storytelling): Oyuncular sürükleyici anlatılar içinde yer almak ister. Hikâye odaklı ve anlatım bazlı oyunlar bu motivasyonu karşılar.
Bağımsızlık ve Yaratıcılık Motivasyonları
Bu kategoride, oyuncuların oyun içinde özgür kararlar vermesi, oyun içinde kendi kurallarını oluşturması ve yaratıcı süreçlere katılarak kendi dünyalarını inşa etmesi önemlidir.
10.Özgürlük (Autonomy): Oyuncular, oyunda kendi yollarını seçmek ister. Açık uçlu ve farklı stratejilere izin veren oyunlar bu motivasyona hitap eder.
11.Yaratıcılık (Design & Expression): Oyuncular, oyun içinde yaratıcı fikirlerini ortaya koymayı sever. Çizim, hikâye anlatımı veya dünya inşa etme üzerine kurulu oyunlar bu motivasyonu destekler.
12.Dinlenme (Relaxation): Hafif kurallı, düşük rekabet içeren oyunlardır. Oyuncular, stres atmaktan ve rahatlatıcı bir deneyim yaşamak için oyun oynar.
Bu motivasyon modeli, özel gereksinimli bireyler ve farklı yaş gruplarındaki oyuncular için etkili bir öğrenme ve eğlence deneyimi sunmaya yardımcı olduğundan, MOGE olarak oyun tasarım sürecinde dikkate alınmaktadır. Daha geniş bir kitleye ulaşabilmek için, oyuncuların hangi motivasyonlardan beslendiğini anlamak büyük bir avantaj sağlar.
*Referans: https://quanticfoundry.com/
Pingback: Oyunda İlişki Biçimlerimiz – MOGE